Kapat
 
Basında Bekad
Resmi Gazete'de
HAFTANIN KONUSU
Kamu Çalışanları İçin Otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi Nasıl Uygulanacak ?
20-11-2018

 

KAMU ÇALIŞANLARI İÇİN OTOMATİK BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ NASIL UYGULANACAK?

                      
1.GİRİŞ


Ülkemizde 2001 yılından bu yana uygulanan bireysel emeklilik sisteminde 2017 yılıyla birlikte yeni bir sayfa açılıyor. 1 Ocak’tan itibaren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-(a) (halk arasında bilinen tabiriyle SSK’lı) ve 4/1-(c) bendi (yani kamu görevlisi) kapsamında sigortalı olan ve 45 yaşını doldurup 46’sından gün almamış olan yabancı uyruklular hariç tüm çalışanlar otomatik olarak BES sistemine kayıt edilecekler.

Bireysel emeklilikte otomatik kayıt esasına dayanan yeni sistem hangi kurumda çalışıyorsa çalışsın tüm kamu görevlilerini de kapsıyor. Buna göre memur, kadro karşılığı sözleşmeli personel, geçici personel, kamu işçisi gibi çeşitli statülere tabi olarak çalışan üç buçuk milyona yakın kamu görevlisi de 1 Ocak itibariyle yeni bireysel emeklilik sisteminin otomatik olarak katılımcısı olacak.

Yeni BES sistemi kurumların insan kaynakları ve personel servislerine önemli bir iş yükü getiriyor. Zira, çalışanların sisteme dâhil edilmeleri, sözleşmenin imzalanmasından BES kesintileri yapılmasına ve bu kesintilerin BES aracı şirketlerine aktarılmasına kadar tüm süreçler kamu kurumlarınca yürütülecek. Üstelik kanun ile yeni sistemdeki yükümlülükleri yerine getirmeyen kurumlara idari para cezası verilmesi de olası.

Bu makalemizde 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan yeni bireysel emeklilik BES sisteminin kamu kurumları ve kamu çalışanları açısından nasıl uygulanacağı açıklanmıştır.

2.YENİ SİSTEM NELER GETİRİYOR ?

Ülkemizde 2001 yılından bu yana uygulanan bireysel emeklilik sisteminde katılımcılar, fon yönetim şirketi ile aralarında imzaladıkları bireysel emeklilik sözleşmesi çerçevesinde sisteme düzenli ödeme (katkı) yapıyor, böylece kendi adına açılan hesapta para biriktiriyor. Katılımcılar, sisteme giriş tarihinden itibaren en az on yıl sistemde bulunmak koşulu ile ellialtı (56) yaşını tamamladıktan sonra da emekli olmaya hak kazanabiliyor. Emekliliğe hak kazanan katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin kendisine bir kerede toplu para şeklinde ödenmesini, birikimlerinin yapılacak bir program dâhilinde taksitle ödenmesini yahut da yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde kendisine maaş bağlanmasını talep edebilme seçeneklerine sahip.

6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile getirilen yeni sistemde ise 2017 yılbaşından itibaren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-(a) (eski tabirle SSK) ve yine ayni kanunun 4/1-(c) bendi (başka bir ifade ile kamu görevlilerinin sigortalılık statüsü) kapsamında sigortalı olan ve 45 yaşını doldurup 46’sından gün almamış olan tüm çalışanlar otomatik olarak, yani talep edilmesi gerekmeksizin BES sistemine kayıt edilecekler. Ülkemizde 2016 Haziran ayı itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında kamu görevlisi olan ise 3 milyon 83 bin 240 sigortalı bulunmakta. Buna kamu işçileri ve geçici personel de eklenince üç buçuk milyona yakın kamu görevlisi yeni yıl ile birlikte BES katılımcısı olacak.

Şunu özellikle belirtelim: Kamu görevlisinin daha önce kendi tercihi ile bir BES planına dahil olmuş olması ve halen bireysel emeklilik sistemi içerisinde prim ödüyor olması 1 Ocak’ta getirilecek yeni sisteme etki etmiyor. Başka bir ifade ile, zaten bir BES planı olan kişi yeni yılda kanun gereği zorunlu olarak ikinci bir otomatik BES planına dahil edilecek, böylece ayni anda iki tane BES planı olacak.

Yeni sistem otomatik katılım esasına dayansa da zorunlu değil. Sisteme yalnızca giriş (ilk defa katılım) kanun gereği zorunlu tutulmuş bulunmakta. Yukarıda zikredilen çalışanlar 1 Ocak 2017 itibariyle sisteme otomatik olarak katılımcı olacak ancak, bu katılımcıların istemesi halinde sistemden çıkabilmesi mümkün, buna kanunda “cayma hakkı” deniliyor. Daha açık bir ifade ile sisteme ilk kayıt zorunlu, ancak devam edip etmemek çalışanın kendi tercihine kalmış durumda.

3.İNSAN KAYNAKLARININ YAPMASI GEREKENLER

Yeni yıl itibariyle kurumların insan kaynakları ve personel servislerinin yapmaları gereken ilk iş çalışanlarını bir bireysel emeklilik sözleşmesi planına dahil etmek. Hangi şirketin bireysel emeklilik sözleşmesine dahil edeceği konusunda karar kamu kurumuna ait. Şu kadar ki, ancak otomatik katılım için emeklilik planı düzenleme konusunda Hazine Müsteşarlığınca uygun görülen şirketlerden birinin sunacağı emeklilik planına dahil edilebiliyor.

Kurumca otomatik olarak katılımcı yapılan çalışanın BES’te kalmak istememesi halinde “cayma hakkı”nı kullanması mümkün. Buna göre, çalışan, emeklilik planına dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip iki ay içinde sözleşmeden cayabilmekte. İki aylık sürenin eğer çalışan bireysel emeklilik sözleşmesini bizzat imzalar ise imza tarihini takip eden gün, yok eğer sözleşmeyi bizzat imzalamamış ise söz konusu bireysel emeklilik sözleşme kapsamına alındığının kendisine usulünce bildirilmesi, kendisinin de bu bildirimi tebellüğ etmesini takip eden gün başlayacağını belirtelim. Cayma hakkının kullanılmasına dair dilekçe kamu kurumuna verilecek. Kamu kurumuysa söz konusu bu dilekçeyi çalışanın BES emeklilik şirketine iletecek. Cayma tarihine kadar ödenen katkı (daha doğru bir ifade ile çalışanın maaşından kesilen) payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte on iş günü içinde emeklilik şirketi tarafından çalışana iade ediliyor.

Peki, otomatik BES’e dahil edilen çalışanlardan ne kadar BES kesintisi yapılacak. BES katkı payı, çalışanın 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesi çerçevesinde belirlenen sigorta primine esas kazancının (SPEK) (SGK’lılar için brüt ücreti, Emekli Sandığına tabi olanlar için keseneğe esas maaşının) yüzde üçüne karşılık gelen tutar olarak belirlenmiş bulunuyor. Pratik olması açısından çalışana ait bordroda belirtilen ve aylık olarak SGK’ya bildirilen brüt tutar üzerinden yüzde 3 kesinti yapılacağını söyleyelim. Tabii çalışan, eğer isterse otomatik katılıma ilişkin emeklilik sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir tutarda kesinti yapılmasını kurumundan talep edebilir.

Kesilen bu katkı payları kurumca ilgili BES şirketine aktarılmak zorunda. Kesinti yapılan BES tutarlarının, en geç çalışanın ücretinin ödeme gününü takip eden iş günü, Kurumca BES emeklilik şirketinin hesabına aktarılması zorunlu. Eğer kurumunuz kesilen bu BES katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç aktarırsa 6740 sayılı Kanun ile getirilen hüküm gereğince de, olası bir denetim halinde bu durumda olan her bir çalışan başına 2016 yılı 100 TL idari para cezası alabilmesi olası hale gelecek.

4.MEMUR BAŞKA KURUMA VEYA YERE TAYİN OLURSA NE OLUR ?

Otomatik olarak kayıt olunan BES sistemi kapsamında bir emeklilik sözleşmesi bulunan çalışanın ayni kurum içinde başka bir yere veya başka bir kuruma tayin olması halinde ne olacağı da akla gelen bir başka soru: Bu takdirde çalışan yeni işyerinde otomatik katılım kapsamında bir emeklilik planı var ise çalışanın birikimi ve sistemde kazandığı emekliliğe esas süresi yeni işyerindeki emeklilik sözleşmesine aktarılıyor. Bu aktarım kanun gereğince zorunlu, çalışanın tercihine bağlı değil.

Çalışanın çalışmaya başladığı yeni işyerinde bir emeklilik planının bulunmaması hâlinde ise durum değişiyor: Bu takdirde çalışan, talep ederse önceki işyerinde düzenlenmiş sözleşme kapsamında katkı payı ödemeye devam edebiliyor, talep etmezse otomatik katılım kapsamındaki emeklilik sözleşmesi sonlandırılıyor.

Burada akla gelen bir başka husus da 1 Ocak 2017 sonrasında atanacak yeni aday memurların veya ilk defa kamu görevine alınacak çeşitli statülerdeki kişilerin durumlarının ne olacağı. Bu gibi kişiler atanmalarını alacakları ilk maaştan itibaren müteakip insan kaynakları veya personel servisince otomatik katılım esasına dayanan bir BES sözleşmesi kapsamına alınacaklar, bunların da maaş ve ücretlerinden en az yüzde üç oranında BES kesintisi yapılmaya başlanacak. Eğer işe başlayan çalışanın daha önce özel sektörde çalışırken yaptırdığı otomatik katılıma dayalı bir BES planı zaten varsa bu kez transfer işlemi yapılacak. Kamu kurumu görev başlattığı çalışanı kendi işyerindeki BES emeklilik planına dâhil ettikten sonra, transfer işlemleri BES emeklilik şirketleri tarafından yapılacak, bu konuda kamu kurumlarının bir yükümlülüğü bulunmuyor.


5.SONUÇ

6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) ve 4/1-(c) bendi kapsamında sigortalı olan ve 45 yaşını doldurup 46’sından gün almamış olan tüm çalışanlar otomatik olarak, yani talep edilmesi gerekmeksizin BES sistemine kayıt edilecekler.

Bireysel emeklilikte otomatik kayıt esasına dayanan yeni sistem hangi kurumda çalışıyorsa çalışsın tüm kamu görevlilerini de kapsıyor. Buna göre memur, kadro karşılığı sözleşmeli personel, geçici personel, kamu işçisi gibi çeşitli statülere tabi olarak çalışan üç buçuk milyona yakın kamu görevlisi de 1 Ocak itibariyle yeni bireysel emeklilik sisteminin otomatik olarak katılımcısı olacak.

Yeni BES sistemi kurumların insan kaynakları ve personel servislerine önemli bir iş yükü getiriyor. Zira, çalışanların sisteme dâhil edilmeleri, sözleşmenin imzalanmasından BES kesintileri yapılmasına ve bu kesintilerin BES aracı şirketlerine aktarılmasına kadar tüm süreçler kamu kurumlarınca yürütülecek.

Yeni BES sistemi zorunlu değil. Sistem yalnızca otomatik kayıt içeriyor, zorunlu olarak devam etmek gerekmiyor. Çalışanların, emeklilik planına dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip iki ay içinde sözleşmeden cayabilme hakkı var.


                                                                                                      
 

                                                                                 




Diğer Haftanın Konuları
Kamu Çalışanları İçin Otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi Nasıl Uygulanacak ?
20-11-2018
Kamu İdarelerinde Protokol Kuralları
19-10-2018
Belediyelerde İlave Personel İşe Alınmasına Yönelik Bütçe Kısıtı
03-09-2018
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
07-04-2018
Görevde Yükselme Sınavı İle Şef Olanların Maaş artışı Ne Kadar?
19-03-2018
8 Mart 2018 Tarihli Mükerrer Resmi Gazetede Yayımlanan Kanunlar
19-03-2018
7100 Sayılı Kanunun Uygulaması
19-03-2018
Danıştay'dan, 4/C'li Personelin Ek Ödemesine Dair Önemli Karar
19-03-2018
696 Sayılı Khk’nın Uygulanmasına İlişkin Görüş Talepleri Hakkında
24-01-2018
Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 299)
06-12-2017
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği
01-12-2017
Resmi Daire Tarafından Yapılan Hakediş Ödemelerinin Damga Vergisi (GİB Özelgesi)
23-11-2017
KDV Uygulama Tebliği
16-02-2017
6770 Sayılı Kanuna Göre Erteleme Kapsamında Prim Ödeme İşlemleri
31-01-2017
Belediye Meclisi Toplanma Usulü ve Toplantı Konularının Kapsamı
10-01-2017
Dönem Sonu Öncesi Yapılacak İşlemler
02-01-2017
Ertesi Yıla Ödenek Devri
26-12-2016
Usul ve Esas Açısından Kamu Personelinin Mal Bildiriminde Bulunması Zorunluluğu
19-12-2016
Ekonomist Kadrosuna Atanma
10-12-2016
Adli Yargının Verdiği Cezaların Memuriyete Etkisi
16-06-2016
Kamu İnsan Kaynakları Yönetiminde Eğitim
05-04-2016
Kadın İşçilerin İş Kanunu Kapsamında Hakları
08-03-2016
Kamuda Ocak Ayı İşlemleri
04-01-2016
Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme
02-09-2015
Başarı Kriterleri
25-08-2015
Türkiye’de Devlet Memurlarının Aylık Hakkı ve Aylık (Maaş) Sistemi
18-08-2015
Mesleki Doyum Ölçeği
07-08-2015
İş Stresi Ölçeği
31-07-2015
Belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna Karşı Olan Bildirim Yükümlülükleri
20-07-2015
Yurtdışı Hizmet Borçlanması Hususunu Mahmut Çolak sizler için yazdı.
18-05-2015
Sn.Uğur Sökmen Devlet Memurunun Yıllık İzin Hakkını Sizler İçin Kaleme Aldı
13-04-2015
Kamuda Neden Süreç Yönetimi
23-02-2015
6552 Sayılı Kanuna ilişkin Rehber ve Broşürler
18-10-2014
Mahalli İdarelerde Bütçe Hazırlama Süreci
04-08-2014
Bütçe Çağrısında Bütçe Tavan Uygulamasını Başlatmayı Unutmayın
16-07-2014
Stratejik Yönetim
22-05-2014
Kamu Kurumlarının Stratejik Plan Hazırlaması İçin Örnek Bir Prosedür
17-05-2014
Doğrudan Temin İşleminde SGK Prim Borcu Yazısı İstenir mi?
22-04-2014
Sınırları Değişen İlçelerde Emlak Vergisi Hangi Belediyeye Ödenmeli?
16-04-2014
Belediyelerin Arsa, Konut ve İşyeri Satışı
03-12-2013
Tasarruf Genelgesi
25-09-2013
Bu Sayfayı Paylaş
BEKAD Bilişim Eğitim Kültür ve Araştırma Derneği - 2011
© 2016 BEKAD Tüm hakları saklıdır.
Bu web sitesindeki tüm içerikler bilgilendirme amaçlıdır. Web sitemizde yer alan görsel ve yazılı içerikler Derneğimize ait olup, Derneğimizin yazılı izni alınmadan hiçbir yazılı/görsel içerik, logo, kopyalanamaz, kaynak gösterilemez ve başka yerlerde kullanılamaz. İçeriklerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.