Örnek olarak Arsanın değerinin 100 YTL olduğunu ve bunun iki taksitle satıldığını 1. taksitin 2007 yılı içinde, 2. taksitin 2008 yılı içinde tahsil edileceğini varsayalım.
Öncelikle Envanter kaydının aşağıdaki şekilde yapılması gerekmektedir.
————– 01.01.2007 ——————-
250 Arsa ve Araziler 100
500 Net Değer 100
——————— / ————————–
1-Arsanın Taksitli satılması, Tahakkuk kaydı ve ilk taksidin tahsili
Tahakkuk
——————— / ————————–
127 Diğer faaliyet alacakları 50
227 Diğer faaliyet alacakları 50
250 Arsa ve Araziler 100
——————— / ————————–
İlk Taksidin Tahsili
——————— / ————————–
100 Kasa 50
127 Diğer faaliyet alacakları 50
805 Gelir Yansıtma Hesabı 50
800 Gelirler 50
——————— / ————————–
Dönem sonunda, 227 Diğer faaliyetler hesabında kayıtlı olan ve bir sonraki yıl tahsil edilecek olan 50 YTL lik tutar 227 hesaba alacak 127 hesaba borç kaydı yapılır.
2008 yılında ise 2. taksidin tahsilinde aşağıdaki kayıt yapılır.
——————— / ————————–
100 Kasa 50
127 Diğer faaliyet alacakları 50
805 Gelir Yansıtma Hesabı 50
800 Gelirler 50
——————— / ————————–
2- Geçen yıl satışı yapılarak hesaplara alınan arsanın 2007 yılı içindeki taksitinin tahsili durumunda yapılacak muhasebe kaydı
120.03.03.01.20 Arsa Satışı kodu 2007 yılında 127.06.01.05.01 Arsa Satışı olarak dönüştürülmüştür.
Dolayısıyla 2006 yılında 120.03.03.01.20 hesabında kayıtlı olan tahakkuk tutarlarından 2007 yılında tahsilat yapılacağı zaman artık 120.03.03.01.20 hesaptan değil 127.06.01.05.01 hesaptan yapılacaktır. Çünkü 2007 detaylı hesap planında 120.03.03.01.20 yardımcı hesapta kayıtlı bakiyeler 2007 yılında 127.06.01.05.01 hesaba devredildi. Dolayısıyla tahsilat aşağıdaki gibi olacaktır.
——————— / ————————–
100 Kasa xxx
127 Diğer faaliyet alacakları xxx
805 Gelir Yansıtma Hesabı xxx
800 Gelirler xxx
——————— / ————————–
Not: Arsanın kayıtlı değerinden daha fazla bir tutara satılması durumunda kayıtlı değeri ile satış değeri arasında fark 600-Gelirler Hesabının alacağına, Kayıtlı değerinden daha düşük bir tutara satılması durumunda ise kayıtlı değeri ile satış değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler hesabının borcuna kaydedilecektir.
Ayrıca Tahsilat tutarından Mevzuatı gereğince diğer kamu idarelerine ayrılması gereken paylar varsa bu farkta aşağıdaki şekilde muhasebeleştirilecektir.
Örnek olarak tahsilat tutarından %20 mahalli idarelerelere pay ayrılması gerekiyorsa. Bu durumda tahakkuk ve tahsilat kayıtları aşağıdaki şekilde olacaktır.
Tahakkuk
——————— / ————————–
127 Diğer faaliyet alacakları 40
227 Diğer faaliyet alacakları 40
630 Giderler 20
250 Arsa ve Araziler 100
——————— / ————————–
1. taksit tahsilat
——————— / ————————–
100 Kasa 50
363 Kamu İdareleri Payı 10
127 Diğer faaliyet alacakları 40
805 Gelir Yansıtma Hesabı 40
800 Gelirler 40
——————— / ————————–
2. taksit tahsilatı
——————— / ————————–
100 Kasa 50
363 Kamu İdareleri Payı 10
127 Diğer faaliyet alacakları 40
805 Gelir Yansıtma Hesabı 40
800 Gelirler 40
——————— / ————————–
